مدیریت گذار از فردا به دیروز

من نه باطنم آنچنان سالم است و نه ظاهرم آنچنان فاسد. بقول پُل والِری، شاعر و نویسنده فرانسوی، “گاه فکر می‌کنم و گاه هستم”. آنگاه که در فکرم، از فکر پیش‌ساخته بیزارم؛ و آنگاه که هستم، اهل عشق و زیبایی و اهل مِی هستم و از اهل بیت، متنفر. خلاصه اینکه نه اهل عرفانم و نه اهل تصوف، نه اهل شریعت نه اهل طریقت، و منزجر از رِندی و از هر چه مَردِ رِند. بقول دوستدار، من از نسلی هستم که با همآوردی با گذشته، خودش را “تاریخی می‌کند”. نسلی که “حافظ فرهنگ” نیست، که “عامل تاریخی کردن” آن است. راستش بندبندِ وجودم از لسان‌الغیب بیزار است. چه آن مَردِ رِندی که هم حافظِ قرآن بود و هم نظرباز و جنازه‌اش قرن‌هاست در ضلع جنوبیِ دروازه قرآن شیراز، ملت را سر کار گذاشته؛ و چه آن خَر مَردِ رِندِ پُرمدعایِ که سرِ پسامدرنیته عمامه گذاشته و در خیابان دکتر شریعتی، بالاتر از پمپ بنزین ظفر، کوچه احمدیه، پلاک 2، برای تشنه‌لب‌هایِ مدینه فاسده فال باران می‌گیرد. من از فرهنگِ سراپا منحطی که کلیدواژه‌‌اش “کلمه‌یِ فرامعناییِ رِند” باشد، فراریم. من از فرهنگی به مغرب‌زمین پناه آورده‌ام که بقول دوستدار، “[هم] تهی‌دست [است و هم] پرمدعا”. از فرهنگی فرار کرده‌ام که در ربع پایانی قرن بیستم و در آستانه‌یِ عصر دیجیتال و جهانی‌شدنِ دهکده‌یِ جهانی، کانونِ وکلایِ فرنگ‌رفته‌اش برای مرتجع‌ترین قشر جامعه‌ که معممینِ عتبات‌رفته‌اش بودند، پیش‌نویسِ قانونِ اساسی می‌نوشت! من از دست “شبه‌فرهنگ”ی به غرب و به سرزمین وُلتر گریخته‌ام که معتبرترین لغتنامه‌اش برای مدخل “خدعه” 17 مترادف دارد: “تزویر، تعابن، حقه، حیله، خدعت، دستان، دوال، ریو، سوسه، شایبه، غش، فریب، فسون، گول، مکر، نیرنگ، کید…”!!

“ادب و اندیشه‌ورزیِ این شصت سال اخیر در و همراه ناآرامی‌هایِ سیاسی شکل گرفته و در سایه‌اش رستاخیز اسلامی از قعر خود در ما برون جوشیده تا همه چیز را برای یک ابدیت دیگر از نو قبضه کند و یکسان و یکنواخت سازد. از پُردانی و پُرگوییِ عاملانش اینکه خود را در شاهکارهایِ فکری‌شان هم معصوم می‌دانند و هم صالح و مدبر. این نوآوریِ فرهنگی در قیامِ خروشانش از اصلِ اسلامیِ خود شگردهایِ گوناگون دارد که یکی از آنها اندودنش به آه ندامت و استغفار است! یکی دیگرش، گریز به پیش و به قلبِ حماقت زدن: چه روشنفکرانِ ما همه پاکباز و از جان و دل مسلمانند.” (زبان و شبه‌زبان، فرهنگ و شبه‌فرهنگ؛ آرامش دوستدار، انتشارات فروغ، بهار 1397)

انزجار من از شبه‌فرهنگِ تهی‌دستی است که قرن‌هاست خود را ساداتِ حقّ و سائد قوم می‌داند. اگر همه چیز از او، با او و برای او و اهل بیت‌اش نباشد، به هیچ چیز رضایت نمی‌دهد. اگر تساهل می‌خواهد، برای تسلیم دیگری است. اگر از نرمش می‌گوید، از روی تزویر و برای تبخیر دیگری است. هم طالبِ جمهوری است و هم طلبه‌یِ خلق مسلمان! دیروز معصوم آتش‌افروز، امروز مدبر آتش‌نشان! بسته به مصلحتِ وقت، گاه از مکارمِ “مکتبِ اسلام” می‌گوید و گاه از ذمائمِ براندازیِ آن. تهی‌دست و پُرگو و پُرمدعا، انشاءنویسِ اکابر، گاه معصوم و گاه مهندس و گاه مدبر و گاه هر سه به اقتضایِ زمان، نشسته بر کوهی از خاکسترِ نسل‌هایِ سوخته و بَربادرفته، برانداز را مذمت می‌کند که براندازی آیتی است از آیاتِ منسوخه و ناسخ، یعنی مُدِ روزِ زمانه، “ترنزیشن” است و مانکن آن هم خودِ بنده!

“تجربیات نشان داده‌ است که انسان‌ها بیشتر راغب‌اند هرگاه بدی‌ها تحمل‌پذیرند آنها را تحمل کنند، تا اینکه با برانداختن اَشکالی که به آنها خو گرفته‌اند، وضع خود را اصلاح نمایند. اما هرگاه رشته‌یِ دراز سوءرفتارها و زورستانی‌ها پیوسته به همان سیاق ادامه یافت و از قصد کشاندن آنها به زیر یوغ استبداد مطلقه حکایت داشت، حق آنها [بلکه] وظیفه‌یِ آنهاست که چنین حکومتی را براندازند و برای امنیتِ آینده‌یِ خود پاسداران تازه‌ای بگمارند.” (بیانیه استقلال ایالات متحده آمریکا، 1776 میلادی)

من از شبه‌فرهنگی بیزارم که یکی از بدیهی‌ترین مفاهیمِ علوم سیاسی از ربع پایانیِ قرن هجده میلادی تاکنون، یعنی”حق براندازی” را از رسوباتِ “جنگ سرد” می‌داند! از شبه‌فرهنگی پُرمدعا و توخالی که “روشنیِ آفتاب را از ما دلیل می‌طلبد”. شبه‌فرهنگِ گول و کلَکی که تاریخ را گذاشته، می‌خواهد با اتکاء به ساعتِ شماطه‌دارِ خویش، بیچاره نسلِ سوخته را متقاعد کند که “براندازی” تاریخ مصرفش گذشته و زمانه زمانه‌یِ “ترنزیشن” نسلِ‌ پخته است! من از آشپزی و از سرآشپزهایِ این نسلِ پخته بیزارم.

من از شبه‌فرهنگِ تعارف و تزویر متنفرم. از شبه‌فرهنگی که می‌خواهد، بدون براندازی، از ولایتِ مطلقه به دموکراسی مطلقه “ترنزیشن” کند.

“اسلام‌زداییِ فرهنگیِ ما یعنی تمام محتویاتِ آن را دور ریختن… ما نه راه پس داریم نه راه پیش… اگر راه‌حلی بشود یافت، کار آیندگان است… فقط این خطر کردن و کوششِ آگاهانه‌یِ توانفرسا می‌تواند ما را از این زنده‌به‌گورماندنِ فرهنگی موقتاً نجات دهد… فقط و فقط با آشتی‌ناپذیری شاید روزی بتوانیم دیوار این فرهنگ را از تو بدرانیم… دنیایی که ما در آن زندگی می‌کنیم، منظورم از ما فرهنگِ دینی و اسلامی ما ست، نقطه‌ای است از نقاط این جهان که غرب، چه بخواهیم و چه نخواهیم، بر آن سیطره دارد. این سیطره را در هیچ موردی، در هیچ زمینه‌ای، به هیچ گونه‌ای نمی‌توان شکست. رقابت کردن با آن از حد یک جوکِ لوس و ابتدایی تجاوز نمی‌کند. اینکه می‌گویم به هر قیمتی باید در چنین نقطه‌ای از نظر ذهنی در خودمان تکان بخوریم… منظورم خیالِ خامِ شکستنِ سیطره‌یِ غرب و یا رقابتِ با آن نیست. بلکه این تکان باید طوری باشد که ما را از درون از چنگِ فرهنگِ دینی‌مان درآورد… این ماییم که باید این تله را از درون منفجر نماییم.” (تله‌ای که در آن نشسته‌ایم، در “امتناع تفکر در فرهنگِ دینی”، آرامش دوستدار، انتشارات فروغ، انتشارات خاوران، چاپ سوم، 1395)

من از غشا و از روبنده و از لفافه بیزارم. حال چه با عمامه چه بی عمامه.

من از شبه‌فرهنگِ حجاب و برقع و نقابِ تزویر گریزانم.

رُک‌گویم و بی‌پروا گویم، من براندازم.

signature

این مقاله را به اشتراک بگذارید

ارسال نظر

Poster un Commentaire

5 کامنتها در "مدیریت گذار از فردا به دیروز"

avatar
  Subscribe  
جدیدترین قدیمی ترین بیشترین رای
اطلاع از
لئو
مهمان
دکتر پرهام گرامی ، چه روشنگرانه دقیق می گویید. چند دهه جماعت روشنفکری که در سیمای عزالدین نسفی دنبال انسان کامل می گشت و سخن خردمندانه شادروان تقی زاده را به باد تهمت و افترا گرفته بود که گفته بود: «ما سراپا باید مدرن (غربی) باشیم» سخنی که نخست بار گویا ولتر گفته بود که «باید سراپا مدرن بود». فرهنگ یا شبه فرهنگی که از مفهوم پیچیده ی ارسطویی مسیتوس، «میانه روی» داستان لچر و پلشت مولوی درباره کنیزک و کدو و اجلیل خر در می آورد، چه توقعی باید داشت. روشنگری و روشنفکری کار ساده و کوچکی نیست، و… ادامه مطلب »
ماری
مهمان

سطحی نگری یعنی همین که شما نوشتی. وقتی تقیزاده “آلت فعل”ًسفارش مدرن بودن میکند بدیهی است که نه معنای مدرن را به درستی فهمیده و نه مفهموم سنت را. ولی شما و بسیاری دیگر از جمله نویسنده مطالب فوق عابدانه به غرب مینگرید.

Reza
مهمان
عتاب و هجوم سخن به روشنفکری متوسط و تکنوکرات در ایران است. بیزارانه، نومیدانه و با خشم و اندوه فراوان فکر میکنم فایده ایی ندارد. یکسره سیاه نمایی نمیکنم ولی میبینم که امید نمیبینم. متوسطان، همان عوام شده گان، مصلحت اندیشانه چنان از مرحله پرت اند که چه گویی. اگرچه کارکردهای تاریخی جامعه شناختی عوام رفتارهایی غیر قابل انتظار دارد.. ولی باز عوام است و رفتار عوام و قشری. چس ناله ها، گله ها داریم ولی همچنان داعیانه اشتباه میکنیم و متوهمانه امید داریم. دکتر عزیز تعفن فکری چنان است که گفتنی نیست. امسال محرم باشکوهتر بود. اینجا اتروفی فکری… ادامه مطلب »
جعفر
مهمان

امیدوارم وحتم دارم که رستاخیز مردم ایران و از این زنده به گور ماندن انان و دریدن فرهنک تزویر و اعمامه بزودی زود همین امسال اتفاق خواهد افتاد.
رضا شاه روحت شاد
پاینده ایران

دوستدار ناآرامی
مهمان
من از هر آنچه شاه و سلطنت است بیزارم از کدام نخبگان دم می زنید؟ به لیستتان نگاهی بیاندازید از نوشتن یک انشای ساده عاجزند. این بیچارگان اصلا نمی دانند براندازی را با کدام نون می نویسند. حتی خود آرامش دوستدار که شما بر آرایش چنگ می اندازید و از همه چیز بیزار است دست به دامن دین بهایی ست. بدبختی ایرانی جاعت همین است. یعنی کسانی مثل شما که فکر می کنند مو لای درز حرفهایشان نمی روند ولی پر از باگ و تناقضات هستند. تمام چیزهایی را که شما و دوستدار از آن بیزار هستید را هم یک… ادامه مطلب »